Na een bezoek aan Modellbahntreff 1986 in de Messehallen van Hannover heeft de kennismaking met het “nordmodul”, ontwerp van de M.E.C. Barsinghausen (Dld), een impuls gegeven aan het bouwen van een spoortraject naar nederlands voorbeeld. De keus valt op het baanvak Hilversum – Utrecht. Daar ligt in werkelijkheid naast de spoorbaan een snelweg (A 27) en legt een bijna recht traject af tussen die beide stations. Zodoende kunnen rail- en wegverkeer in model gecombineerd worden. Bovendien is het baanvak in zoverre uniek dat voor de elektrificatie een bijzondere betonnen constructie in de vorm van een “gotisch” raam is gebruikt.
Zo wordt eind 1987 de eerste biels gelegd voor deze modulespoorbaan, die inmiddels is uitgegroeid tot een lengte van 13 meter.
Daar Hilversum-Utrecht een tweesporig baanvak is, wordt gekozen voor de oervorm, het z.g. hondenbot: aan ieder uiteinde een keerlus, verdekt om de te krappe radius te verhullen. 
     Daar tussenin ruim 10 meter baanvak met karakteristieke punten, zoals het voet- en ruiterviaduct bij de Zwaluwenberg, station Hollandsche Rading en het autoviaduct, Nieuwe Wetering, over het spoor en de A 27 in Maartensdijk, en natuurlijk vooral de variaties van de betonnen gotische portalen zoals die ook in het grootbedrijf te zien zijn. Deze zijn een precies miniatuur van het grote voorbeeld. Dat is mijn uitgangspunt voor dit moduleproject; het in hoofdzaak tonen van alle varianten van de bijzondere bovenleiding op dit baanvak. Bij de landschapsbouw wordt hier en daar de fantasie de vrije loop gelaten, zoals bij het fabriekscomplex dat ooit als los diorama is gebouwd. Doch het geheel geeft toch een duidelijke indruk van het spoor in de jaren 1984-1997 tussen Hilversum en Utrecht. Dat komt overeen met tijdperk IVb / Va. Op 3/4 van het traject is dan ook de renovatie uit de tachtiger jaren van de vorige eeuw  te zien (portalen met en zonder "oortjes"). TIP:lees ook de pagina: historie grootspoor.

               foto Len de Vries

De keuze van het railmateriaal valt, analoog aan het ontwerp van M.E.C. Barsinghausen, op K- rails van de firma Maerklin. Belangrijkste doel: de mogelijkheid zowel op 2-rail gelijkstroom als 3-rail wisselstroom te kunnen rijden. In de praktijk komt het er echter op neer dat op dit moment op 3-rail gelijkstroom wordt gereden. Modellen van gelijkstroommerken zijn of worden aangepast aan dit systeem. De rails liggen h.o.h. 50 mm uit elkaar in afwijking  van de Maerklinnorm van 57mm. Bij de wissels heeft dat wel enig zagen gekost maar het resultaat is ernaar, vooral de aanblik van de rails in combinatie met gotische portalen.
Deze gotische bovenleiding , en daar is het op deze modules allemaal om begonnen, is geheel zelf gebouwd en is volledig funktioneel dus spanningvoerend. Alle overige bovenleiding is opgebouwd met onderdelen van de firma Sommerfeldt, hier en daar aan de situatie aangepast.
De Maerklin K-rails zijn in N-steenslag van Busch ingebed volgens de gebruikelijke lijm- water methode. Alle spoorstaven hebben een “roest” behandeling gekregen.
Het landschap is gemaakt van in model gesneden purschuim (bouwschuim) en afgewerkt met landschapsmatten, diverse soorten strooimateriaal en vele soorten gezeefd zand.
De vegetatie is eigen bouw met behulp van stukjes hout (snoeiafval uit de tuin) en zeegras. Zeer geschikt zijn b.v. conifeertakjes als stam met als takken ingelijmde takjes statice (ook wel kareltje genoemd bij de bloemist). De fijnste vorm van statice heet lamsoor,  limonium vulgare, of wel seafoam en is zeer geschikt om als bebladerde boomtakken van wat grotere bomen door te gaan. Bij de bloemist zijn, voor het maken van bomen, diverse stronkjes hout te koop die eveneens als basis voor een mooie modelboom kunnen dienen. (GEEN gedoe meer met ijzerdraadjes!)  Het fraaie is dat elke stronk z'n eigen vorm heeft en zodoende een zeer natuurlijk ogend bos te bouwen is met dit materiaal. Voor bouwers uit de regio Utrecht hier een adres waar e.e.a. te koop is: Funky Flowers in de Voorstraat.

De spoorsloten zijn gevuld met blanke giethars nadat hier en daar “riet” is aangeplant. Gebouwen van Holland Scale, Tilly Models, Faller, Kibri, Pola en Artitec zijn gedeeltelijk aangepast naar eigen idee. Zo is b.v. het restaurant een verbouwd setje zaanse huisjes van Pola. De bevolking komt van de familie Preiser en Merten (en dat zijn op de modules honderden figuren), en is eigenhandig geschilderd naar een ontwerp van de bouwer(s) van deze spoorbaan. Niet te vergeten het autoverkeer. Alle voertuigen zijn voorzien van kenteken-platen, gebruikssporen en natuurlijk minstens een chauffeur.
Elektrisch gezien is het geheel eenvoudig gehouden. Vanuit een centrale voeding (6A) met een thermische kortsluitbeveiliging wordt een ringleiding gevoed met alle in de module benodigde spanningen, 18V en 12V gelijkstroom en 24V wisselstroom. Een tweede 15-aderige ringleiding maakt het mogelijk een blokstelsel voor de beveiliging in te stellen en de overweg en eventuele verlichting te kunnen in- of uitschakelen.
Het seinstelsel is relaisgestuurd en beantwoordt aan het seinreglement 1975 met alle latere wijzigingen. Slechts het bord boven de overweg is een anachronisme maar echter wel leuk om te laten zien hoe het vroeger is geweest. Bovendien kunnen treinen afremmen en langzaam weer optrekken. 

En niet te vergeten de bijzondere licht- en geluidseffecten zoals b.v. bij de televisieploeg en op het fabrieksterrein. Leuke details zijn verder nog een bewegende schommel en een eveneens bewegende wip met daarop een opa met zijn twee kleinkinderen en elders op één van de modules draaiende graafmachines! Ook kan men nu bij een helicopter van de Rijkspolitie de rotor starten d.m.v. een drukknop. Aan weer nieuwe details wordt hard gewerkt. Er blijft altijd wel wat te verbeteren en zo zit er aan dit baanvak gelukkig nog jaren werk. Geheel gelijk de werkelijkheid in de periode 1984-1997 rijden op dit nordmodule baanvak alleen mat. 64 (plan V) en DDM1 materieel in combinatie met een elok. 1600. Zo nu en dan wordt een museumstel (b.v. mat.'27, mat '54 of een BR23 met blokkendooswagons) tussen de dienstregeling doorgeleid. De modulebaan is voorzien van een achtergrondplaat en is "afgerokt". Bewust is niet gekozen voor een lichtlijst omdat de sfeer op de modules negatief wordt beinvloed door een onnatuurlijke lichtval en kleur van kunstlicht.

Om rolstoelgebruikers en kinderen een betere blik op  de modules te gunnen is,  in afwijking van de duitse norm, voor een spoorhoogte van 90 cm boven het grondoppervlak gekozen.

De tekst op deze pagina is verzorgd door Ad Vink. De foto's zijn van de hand van Len de Vries (Rail Magazine) en Ad Vink.